Loading component...

Huenda umesikia mengi kuhusu polio katika wiki za hivi karibuni. Wanachama wa Rotary huzungumzia suala hilo mwaka mzima, lakini zaidi katika mwezi unaotangulia Siku ya Polio Duniani tarehe 24 Oktoba. Hii ni mojawapo ya siku muhimu zaidi katika mwaka kwa Rotary — wakati wa kuthibitisha upya dhamira yetu ya karibu miongo minne ya kutokomeza ugonjwa huu duniani.

Kutokomeza polio kunaweza kuonekana kuwa jambo tata, lakini kwa kweli ni rahisi kuelewa. Ikiwa umewahi kujiuliza kuhusu sayansi ya ugonjwa huu, historia ya mapambano ya Rotary dhidi yake, au maendeleo ya juhudi za kimataifa za kutokomeza ugonjwa huu, pata majibu ya maswali hayo na mengine mengi hapa chini.

Polio ni nini, na kwa nini ni tishio kubwa kiasi hicho?

Poliomyelitis, inayojulikana pia kama polio, ni ugonjwa wa kuambukiza sana ambao hasa huathiri neva katika uti wa mgongo na shina la ubongo. Watu wengi wanaoambukizwa virusi hawaonyeshi dalili zozote, lakini idadi ndogo hupooza. Polio huwalenga hasa watoto walio chini ya umri wa miaka mitano.

Polio inaweza kuenea kwa haraka kutoka kwa mtu mmoja hadi kwa mwingine, kama vile kupitia kikohozi au kupiga chafya. Ikiwa mtu aliyeambukizwa hataosha mikono yake baada ya kukohoa au kutumia choo, anaweza kueneza virusi hata kama hajui kuwa ameambukizwa. Polio pia inaweza kuenea kupitia maji yaliyochafuliwa katika maeneo yenye usafi duni wa mazingira.

Virusi vya polio vya porini hupatikana kiasili katika mazingira na vina aina tatu. Aina ya 2 na aina ya 3 zilitangazwa kutokomezwa katika miaka ya 2010, lakini aina ya 1 bado ipo. Poliovirusi ya kibadala hutokea wakati aina dhaifu ya virusi iliyo katika chanjo ya mdomo inapozunguka kwa muda mrefu na kubadilika kuwa aina inayoweza kusababisha kupooza kama polio ya porini. Visa vya poliovirusi ya kibadala ni vichache.

Kwa nini Rotary inajali kutokomeza polio?

Wanachama wa Rotary wameazimia kumaliza polio kwa sababu nyingi — ikiwa ni pamoja na kwamba madhara yake ni makubwa, na waathiriwa wake wakuu ni watoto wadogo. Rotary International ilianza kufanya kazi ya kuchanja watoto dhidi ya polio mwaka 1979. Mwaka 1985, Rotary iliunda mpango wake wa PolioPlus ili kuimarisha juhudi hizi. Kisha mwaka 1988, Rotary na washirika wetu walianzisha Global Polio Eradication Initiative (GPEI).

Tumetoka mbali sana tangu wakati huo. Polio ilikuwa ya kawaida katika nchi 125 mwaka 1988; sasa zimebaki mbili tu. Juhudi za kimataifa za kutokomeza polio zimezuia makadirio ya visa milioni 20 vya kupooza.

Kutokomeza ugonjwa huu kunawezekana. Tuko karibu sana kuhakikisha kwamba hakuna mtoto anayeteseka kutokana na polio tena.

Polio imeenea kwa kiwango gani? Je, inaweza kuniathiri?

Polio ya porini bado ni ya kawaida nchini Afghanistan na Pakistan pekee. Lakini kwa sababu huenea kwa urahisi sana, kisa kimoja au viwili vinaweza kuongezeka haraka. Katika ulimwengu wetu wa safari za kimataifa, mtu aliyeambukizwa anaweza kubeba ugonjwa huu hadi upande mwingine wa dunia hata kama yeye mwenyewe si mgonjwa. Mwaka 2022, mtu mzima mmoja huko New York, Marekani, aliambukizwa polio na kupooza. Uchunguzi wa vinasaba wa virusi vilivyomwambukiza mtu huyo ulihusianisha virusi hivyo na virusi vya polio vilivyopatikana London na Jerusalem. Hii inaonyesha kwamba mradi tu polio ipo mahali popote duniani, hakuna aliye salama kabisa.

Tunapiganaje polio?

Polio hupigwa vita hasa kwa chanjo na ufuatiliaji wa mazingira. GPEI inahamasisha kampeni za kawaida na za ziada za kuwachanja watoto wadogo. Ufuatiliaji unahusisha kutambua na kuripoti haraka visa vya polio na kufuatilia maji taka ili kubaini uwepo wa virusi.

Rotary ina jukumu gani katika GPEI?

Rotary ilisaidia kuanzisha GPEI, ambao washirika wake wengine wakuu ni World Health Organization, Gates Foundation, UNICEF, U.S. Centers for Disease Control and Prevention, na Gavi, the Vaccine Alliance.

Wanachama wa Rotary hupambana na polio kwa njia nyingi, zikiwemo:

  • Kukusanya fedha
  • Kutafuta uungwaji mkono kutoka kwa serikali, mashirika yasiyo ya kiserikali, na makampuni
  • Kuwachanja watoto
  • Kuinua uelewa katika jamii zao

Rotary imesaidia kuwachanja watoto bilioni 3 dhidi ya polio, imechangia zaidi ya dola za Marekani bilioni 2.9 katika juhudi za kimataifa za kutokomeza polio, na imesaidia kupata zaidi ya dola za Marekani bilioni 11 kutoka kwa serikali wafadhili.

Ninawezaje kusaidia kutokomeza polio?

Pata tukio la World Polio Day kupitia klabu ya Rotary au Rotaract ya eneo lako na uendelee kufanya kazi dhidi ya polio nyakati nyingine za mwaka pia. Unaweza:

  • Kuandaa tukio la kukusanya fedha na kuongeza uelewa katika jamii yako. Jaribu matembezi ya pamoja au safari ya baiskeli, tamasha lenye bendi za eneo lako, au choma.
  • Kuandika barua kwa mhariri wa gazeti la eneo lako kuhusu umuhimu wa kuendelea na mapambano dhidi ya polio.
  • Kuandika kwa wawakilishi wako wa eneo na wa kitaifa kuwaomba waendelee kuunga mkono juhudi hizi.
  • Kuchapisha kwenye mitandao ya kijamii kuhusu haja ya kutokomeza polio.
  • Kuanzisha kampeni ya kukusanya fedha kwa kutumia Raise for Rotary, zana yetu ya mtandaoni ya ufadhili wa umma.

Rotary inajua kwamba dunia isiyo na polio iko ndani ya uwezo wetu. Katika World Polio Day na mwaka mzima, tutaendelea kupambana.

Jifunze zaidi kuhusu World Polio Day.

Loading component...

Kutokomeza polio kwa ufafanuzi | Rotary International