Madarasa yaliyounganishwa kwa mafanikio
Ili kuziba pengo la kidijitali nchini Panama, walianza na walimu
by Geoffrey Johnson
1 Sept 2023Yalianza, nchini Panama, kwa zoezi rahisi la kutoa mikoba ya shule.
Rotary Club of Panamá Norte ilijaza mikoba hiyo kwa vifaa muhimu na kuigawa kwa shule za msingi kote nchini, mradi wa kawaida wa huduma wa Rotary unaorudiwa katika jamii duniani kote. Hata hivyo, katika hali hii, ulisababisha jambo la ajabu — mabadiliko makubwa katika mfumo wa elimu wa Panama.
Cheche iliyowasha jambo hilo ilitokana na yale ambayo wanachama wa Rotary walishuhudia walipokuwa wakipeleka mikoba hiyo takriban miaka 10 iliyopita. “Moja ya mambo tuliyoona ilikuwa hali mbaya sana ya teknolojia na uwezekano wa watoto kuweza kujifunza kwa kutumia teknolojia,” anasema mwanachama wa klabu Enedelsy Escobar-King. “Mara nyingi tulichokuta ni kwamba kompyuta zote zilikuwa zimeharibika, au zilipaswa kutupiliwa mbali, au walimu hawakujua jinsi ya kuzitumia.”
Katika miaka michache iliyofuata, wanachama wa klabu waliendelea kupeleka mikoba lakini pia waliweka msingi wa mradi mkubwa zaidi wa kushughulikia hali mbaya ya teknolojia waliyoikuta. Hasa, walielekeza juhudi zao kwenye shule mbili za msingi huko Veracruz, corregimiento (au mji mdogo wa kiutawala) ulioko takriban maili 10 kusini-magharibi mwa Jiji la Panama, ambako klabu hiyo ina makao yake.
Picha: Gwen Keraval
Kwa kufanya kazi pamoja na Klabu ya Rotary ya Westchester (Los Angeles), klabu ya Panamá Norte iliandaa ruzuku ya kimataifa iliyopokea dola 72,000 kutoka The Rotary Foundation, Wilaya ya 5280 (California), klabu yenyewe, na vyanzo vingine. Miongoni mwa mambo mengine, ilikipa kila shule kompyuta mpakato 30 kwa ajili ya wanafunzi; ubao mwerevu wa mwingiliano wa kidijitali kwa ajili ya kuweka kidijitali mawasilisho na kazi za darasani; na vifaa vyote vya ziada na samani zilizohitajika kwa darasa la kisasa la teknolojia ya hali ya juu la karne ya 21. Ili kuhakikisha mafanikio ya mradi, ruzuku hiyo pia ilitoa mafunzo ya kina kwa wafanyakazi wa shule na viongozi wa jamii.
Klabu ilianzisha mradi huo mwaka 2018, na vifaa vipya pamoja na fursa za kujifunza vilikumbatiwa mara moja na walimu na wanafunzi. Mwishoni mwa mwaka wa shule wa 2019, mradi huo ulikuwa, kwa kuonekana kote, umefanikiwa. Mojawapo ya shule zilizoshiriki hata ilichaguliwa kushiriki katika mashindano ya kitaaluma ya nchi nzima, jambo la kwanza kwa shule hiyo na, licha ya kutoshinda, mafanikio ya kujivunia.
Hata hivyo, tatizo lisilotarajiwa lilitokea. “Walimu tuliokuwa tumewafundisha kwa ajili ya madarasa ya mwingiliano walihamishwa,” jambo la kawaida katika shule za umma za Panama, anasema Escobar-King. “Na walimu waliokuwa wapya hawakuwa na ufahamu wowote kuhusu teknolojia. Ilitubidi kuanza upya tena na kujaribu kuwafundisha walimu hao. Tulipopata kikwazo hicho, tulisema, basi, hebu tutafute suluhisho la kudumu zaidi.”
Kwa Escobar-King na wanachama wengine wa Panamá Norte, kipindi kilianza tena.
Escobar-King — anajulikana kama “Nelly” — alijiunga na Klabu ya Rotary ya Panamá Norte mwaka 2015 baada ya kazi ndefu na UNICEF. Baadhi ya miradi aliyofanyia kazi akiwa UNICEF ilihusiana na elimu, hivyo alipostaafu na kurejea Panama, alijua alitaka kuendelea kushiriki katika eneo hilo.
Enedelsy Escobar-King anazungumza na wanafunzi katika darasa la kidijitali la shule ya msingi inayoshiriki.
Picha: Regina Fuller-White
Escobar-King alichochewa, kwa sehemu, na hali mbaya ya elimu ya msingi nchini Panama. Anaelekeza kwenye matokeo ya mitihani inayojulikana kama Programme for International Student Assessment inayofanywa na Organisation for Economic Cooperation and Development. Katika matokeo ya hivi karibuni zaidi, Panama ilishika nafasi ya 75 katika sayansi na 76 katika hisabati miongoni mwa nchi 78 na maeneo ya kijiografia, na nafasi ya 71 (kati ya 77) katika usomaji.
Kwa kuzingatia hilo, pamoja na mabadiliko yasiyotarajiwa ya walimu huko Veracruz, Rotary Club of Panamá Norte iliuliza swali muhimu: “Tunawezaje kuwapatia walimu mafunzo mapema ili haijalishi wanapelekwa wapi, tayari wawe na zana za kiteknolojia wanazoweza kutumia?”
Jibu liligeuka kuwa rahisi sana: Unataka kuwafundisha walimu? Nenda kwenye chuo cha mafunzo ya walimu — katika hali hii, Normal School huko Santiago, takriban maili 150 kusini-magharibi mwa Panama City. “Ni chuo kikuu cha ualimu nchini Panama,” asema Escobar-King, “na ndicho kitakachozalisha walimu wa baadaye wa nchi. Kama sehemu ya mtaala, wale wanaotarajia kuwa walimu wanapaswa kufundisha katika darasa halisi. Kwa hiyo tukasema, sawa, hebu tuhikishe wanafanya hivyo katika madarasa ya mwingiliano.”
Ikifanya kazi na Rotary Club of Kansas City-Plaza huko Missouri, pamoja na klabu nyingine nchini Panama, klabu ya Panamá Norte iliomba na kupokea ruzuku ya kimataifa ya zaidi ya $230,000 kwa kile walichokiita Paul Harris Interactive Digital Classrooms. Madarasa sita yangewekwa katika Normal School, na darasa lingine moja katika kila moja ya shule mbili za karibu za madaraja ya chini ambako walimu wanaojifunza wangefanya mafunzo yao darasani.
Wakati huu, ruzuku ingetoa tena vifaa vya kisasa vya kiteknolojia vinavyohitajika kwa madarasa. Lakini mkazo ulikuwa mahali pengine. “Sehemu muhimu zaidi haikuwa tu kuwafundisha walimu kutumia vifaa bali kuwafundisha mbinu bunifu zinazotumia teknolojia kuwafundisha watoto shuleni,” anasema Escobar-King. “Na hivyo ndivyo kanuni za mradi huu mahususi zilivyoundwa.”
Wanafunzi katika madarasa ya kidijitali yaliyodhaminiwa na Rotary walionyesha kiwango cha juu cha ushiriki.
Picha: Enedelsy Escobar-King
Tangu mwanzo, mradi huu ulikuwa mfano wa ushirikiano kati ya wanachama wa Rotary, Chuo cha Ualimu, wizara ya elimu ya Panama (Meduca), Universidad Tecnológica de Panamá, na chama cha wazazi na walimu cha Chuo cha Ualimu. Mafunzo yaliyopatikana kutoka jaribio la Veracruz yalikuwa muhimu sana wakati mradi wa Santiago ulipoanza kuchukua sura.
Escobar-King pia aliitaja Basic Education and Literacy Rotary Action Group (ambapo yeye ni mjumbe wa bodi) na Rotary Foundation Cadre of Technical Advisers. “Ni rasilimali muhimu za Rotary,” anasema Escobar-King, “na tuna uhusiano wa karibu sana wa kikazi nao.”
Ili kupata msaada wa kubuni mtaala, klabu ya Panamá Norte iligeukia Universidad Tecnológica de Panamá, ambayo iliwaunganisha na Dillian Staine, profesa katika Universidad Latina de Panamá. Alibuni mtaala huo akiwazingatia walimu wa baadaye pamoja na walimu waliokuwa wakiongoza madarasa yaliyofadhiliwa na Rotary. Hata hivyo, kulikuwa na malalamiko kuhusu ugumu wa kozi hiyo. “Ni kozi yenye uzito mkubwa sana,” Escobar-King anakubali. “Lakini hatutaki kupunguza ubora wa kozi. Afadhali tusaidie walimu watarajiwa kufikia kiwango hicho cha ujifunzaji.”
Mradi wa Santiago hautaongeza tu uwezo wa walimu hao katika Chuo cha Ualimu, bali pia utakuwa na kile ambacho waanzilishi wake wanakiita “athari ya kuzidisha.” Kulingana na makadirio yaliyowekwa katika ruzuku ya kimataifa, kila mwalimu, baada ya kuhitimu na kupangiwa shule, atakuwa na wanafunzi 30 darasani. Katika mwaka mmoja tu, hiyo inamaanisha kuwa wanafunzi wasiopungua 2,500 watanufaika na mradi huu.
Zaidi ya hayo, walimu hao wapya watapata fursa ya kuwafundisha walimu wengine katika shule zao mpya mbinu bunifu za ufundishaji wa kidijitali walizojifunza katika Chuo cha Ualimu. Na bila shaka, Chuo cha Ualimu kitaendelea kuwafundisha walimu wengine wanaokuja katika Madarasa ya Paul Harris, ambayo Meduca imekubali kusimamia.
Wakati makala hii ikienda kuchapishwa, Panamá Norte, ikifanya kazi na Meduca, Rotary Club of Las Vegas WON, na klabu nyingine nchini Panama, ilikuwa ikijiandaa kuwasilisha ombi la ruzuku nyingine ya kimataifa. Ikiidhinishwa, ingetoa fedha mara tatu zaidi ya zile zilizotolewa kwa mradi wa Santiago na kuruhusu madarasa ya kidijitali shirikishi kupanuka kote Panama. “Tumejitolea sana kwa mradi huu,” anasema Escobar-King.
Huenda mustakabali wa Panama ukategemea hilo.
Hadithi hii ilichapishwa awali katika toleo la Septemba 2023 la jarida la Rotary.